İktisadi Düşünce Okulları Nelerdir?

İktisadi Düşünce Okulları Nelerdir?

KLASİK İKTİSAT OKULU ;

İktisat okulları arasında Klasik iktisat okulu’nun başlangıcı merak edilmektedir. Bu okulların başlangıcı olarak Adam Smith’in 1776 tarihinde piyasaya çıkmış bulunan Milletlerin Zenginliği adlı eserini kabul etmekte olan bir çok iktisat otoritesi bulunmaktadır. Jean B. Say, David Ricardo, Jeremy Bentham, John Stuart Mill,Thomas Malthus gibi iktisat anlamında kabul görmüş filozoflar modern iktisat biliminin kuruluşunda temel olarak kabul edilmekte olan kişiler olarak kabul edilmektedir. Bu tarz iktisatçıların genel fikir olarak devletin ekonomiye müdanelerinin kısıtlı olarak uygulanması gerektiğini savunmuşlardır.

Doğa düzen ve faydacı felsefe kuramları üzerine kurulmuş bir yapı içerisinde bulunmaktadır. Klasik iktisadın temelinin anlaşılması gerekmektedir. bu temel içerisinde;

1. Piyasa içerisinde bulunmakta olan rekabetin oldukça serbest koşullar altında yapılması gerektiği ilk düşünceler arasındadır.

2. Piyasa içerisinde kullanılmakta olan faiz ve benzeri ücretler esnek olarak kullanılmaktadır. Bu piyasa içerisinde esneklik söz konusudur.

3. Piyasa içerisinde bulunmakta olan her arzın kendi bünyesi içerisinde bir talebinin olduğu bilinmektedir.

4. Piyasa içerisinde tam istihdam esas olarak kabul edilmektedir. İlk 3 madde de buna göre tasarlanmıştır.

NEO-KLASİK İKTİSAT OKULU:

Liberal perspektiften klasik iktisat okulunu belli noktalarda eşleştirmekte olan Neo-klasik iktisat okulu aynı zamanda bununla da kalmayarak Neo-klasik iktisat okulu katkıda bulunmakta olan iktisatçıları ve bu kişilerin oluşturmuş olduğu ekolleri kapsamaktadır. Cambridge Okulu, Lozan okulu ve İsveç okulu bu okullar arasında gösterilmekte olan okullar arasına örnek olarak gösterilebilmektedir. Avusturya okulunun ilk olarak kurulduğu zamanlar içerisinde bulunmakta olan okullarında bu kapsama dahil edilmesi mümkün olmaktadır.

1. Rekabet içerisinde bulunmakta olan aksaklıkların olumsuz olarak nitelendirilmekte olan sonuçlarının ortadan kaldırılması üzerine durulmaktadır.

2. Pozitif dışsallık olarak adlandırılmakta olan faaliyetlerin mevcut devlet tarafından desteklenmesi bu okulların temeli içerisinde yer almaktadır.

3. Emek temel teoremi bu okullar bakımından son derece önemli bir durumdadır.

4. Toplumsal sınıflandırmanın faydadan kaynaklı bir şekilde olabileceği düşünülmektedir.

AVUSTURYA İKTİSAT OKULU:

Avusturya İktisat Okulu Klasik iktisadi düşünceye eleştiri ve katkıda bulunmakta olan bir okul özelliği taşımaktadır. Friedrich Wieser, Eugen Bohm Bawerk ve Carl Menger gibi iktisatçıların bu fikir üzerine çalışmalarını sürdürdükleri bilinmektedir. Bu okulun kurucuları olarak da Friedrich Wieser, Eugen Bohm Bawerk ve Carl Menger gibi isimler kabul edilmektedir. “marjinal fayda” kavramı ile tanışılmasına vesile olunmuş bir okul olarak bilinmektedir. Malın miktarı arttıkça faydanın ters orantılı bir şekilde azaldığını dile getirmektedir. Serbest piyasa ekonomisinin Avusturya okulu takipçilerinin savunucuları arasında önde geldikleri de bilinmektedir.

KEYNESYEN İKTİSAT;

Keynesyen iktisat ilk çıkış yılı bakımından 1929 Büyük Dünya Krizi’ni oluşturan büyük buhranın meydana geldiği işsizlik ve toplam arzdaki yetersizlikleri ortadan kaldırmak amacıyla John Maynard Keynes’in liderliğinde geliştirilmiş iktisadi düşüne üzerine çalışmakta olan bir okul olarak bilinmektedir. Keynesyen iktisatçılar, makro-ekonomi politikaları üzerinden ekonomik sürecin daha iyi noktalara geleceğini iddia etmektedir. Bu felsefe içerisinde devletin müdahale etmesi üzerine kurulu bir sistemdir.

CHICAGO İKTİSAT OKULU;

Keynesyen iktisadi düşünceyi beğenmeyerek eksikliklerini dile getiren akımların başında Chicago iktisat okulu geldiği bilinmektedir. Oldukça popüler teoremleri bulunmakta olan okulun kurucusu Milton Friedman, Friedrich A. von Hayek olarak kabul edilmektedir. Chicago iktisat okulunun piyasa içerisine sunmuş olduğu en önemli katkının klasik iktisatçıların miktar teorisini tekrardan gündeme getirmeye çalışmalarıdır. Monetarizm olarak da bilinmekte olan iktisadi fikrin para arzı ile birlikte fiyatlar genel düzeyi arasında bağlantı olduğunu ve buna sağlı olarak enflasyonun ana parasal genişlemeden meydana geldiği dile getirilmektedir.

FREIBURG İKTİSAT OKULU:

1930’lu ve 1940’lı yıllar arasında Freiburg iktisat okulu, Alman iktisat tarihinde önemli bir yeri bulunmakta olan Walter Eucken ve hukukçu Franz Bohm’ün beraber geliştirdikleri bir teorem olarak bilinmektedir. ORDO libarelleri olarak da bu okul adlandırılmaktadır.

VIRGINIA İKTİSAT OKULU:

Amerikalı iktisat tarihi içerisinde yer almakta olan James M. Buchanan’ın liderliğinde geliştirilmiş bulunan Anayasal İktisat Virgina politik iktisat okulunun ve Kamu Tercihi öğretisi olarak kabul edilmektedir. Kamu tercihi, kamu içerisinde bulunmakta olan ekonomi içerisinde karar alma zamanının incelemekte olan bir fikirdir. Piyasa ekonomisinde bulunduğu gibi Kamu tercihi iktisatçıları da, özel çıkarımlar ön planda tutarak çalışmalar yapılmaktadır. Virginia politik iktisat okulu bünyesinde bunun dışında “anayasal iktisat” ismi ile bilinmekte olan bir teori ortaya konulmaktadır.

KURUMSAL İKTİSAT:

Kurumsal iktisat, olarak bilinmekte olan kuram Wesley C. Mitchell,Thorstein Veblen gibi kişilerin katkıları ile oluşturulmuş ve bunun üzerine daha sonraları Douglas North’ın bu yöndeki katkıları ile Nobel ekonomi ödülü olarak bilinmekte olan ödülün kazanmasından sonra oldukça tanınmakta olan bir iktisat okulu olarak mevcut yerini almaktadır. Kurumsalcılar, ekonomik ortamlarda kurumların ve kural önemi üzerinde çalışmalar yapmaktadır.

ARZ-YÖNLÜ İKTİSAT:

Ünlü klasik iktisatçılardan olan ve okullarda teoremleri okutulmakta olan Jean Babtist Say’in “her arz kendi talebini yaratır” olarak bilinmekte olan ifadesinin görüşü arz-yönlü iktisat mektebinin oluşumunu sağlamış bulunmaktadır. Arz-yönlü iktisat okulu olarak bilinmekte olan okul içerisinde Arthur Laffer’in ismi ile bilinmekte olan okulun kurulumunu klasik iktisadi düşünceye dayandırılarak yapıldığı bilinmektedir. Laffer Etkisi olarak bilinmekte olan etki üzerinden çalışmalarını yapmaktadır.

Bu okulların dışında iktisat alanında birçok okul bulunmaktadır. Okulların her birisinin etkisi piyasa içerisinde ve insanlar üzerinde son derece olumlu ve bazı durumlarda olumsuz olabilmektedir. Bu etkilerin değerlendirilmesi ile birlikte devletler veya kurumlar tercih yapmaktadır. Bu sebeple her birisinin en inci ayrıntısına kadar değerlendirilmesi ve incelenmesi gerekmektedir. okullardan bazıları halen öğrenci eğitimine devam etmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla