Lisanssız Elektrik Üretimi – Ekonomik ve Yasal Getirileri

Lisanssız Elektrik Üretimi Hakkında Bilinenler ve Bilinmeyenler

Günümüzde enerji çok değerli olduğu için en az maliyet ile doğaya en az zararı vererek elektrik üretmek sürdürülebilir enerji üretimi sağladığı gibi gelecek nesiller için yaşanabilir bir doğa bırakmanın da temelini oluşturmaktadır. Bu gün ülkemizde termik santrallerde kömür kullanılarak türbinler aracılığı ile elektrik üretimi yapılmaktadır. Bu yöntem ile hem ilk yatırım maliyeti, hem türbinlerin çalışmasını sağlayan katı yakıt maliyeti ortaya çıkmaktadır. Ayrıca termik santrallerde yakılan kömür doğaya CO ( karbonmonoksit ) salınımı yaparak soluduğumuz havayı zehirlediği gibi yakılan kömürün yer altında kömür ocaklarından çıkarılması da ekstra bir maliyet oluşturmaktadır. Bu durumda 1 birim elektrik üretebilmek için neredeyse 1 birime yakın yakıt harcamak zorunda kaldığınız gibi bu yakıtın yanması sonrasında oluşan zehirli gazları da doğaya salmak zorunda kalıyorsunuz. Bu yöntemle elektrik üretimi sürdürülebilir bir üretim yöntemi değildir. Türbinlerde oluşan arızalar giderilinceye kadar üretim yapamayacağınız gibi kömür havzalarında üretilen kömür bittiğinde katı yakıt tedarik edemeyeceğiniz için elektrik üretimi birim maliyeti çok pahalı bir hale gelecektir. Bu sebeplerden dolayı sürdürülebilir ve temiz enerji olarak adlandırılan Rüzgar enerjisi, Güneş enerjisi gibi enerji türlerinden elektrik üretmek daha avantajlı ve daha karlı olmaktadır.

Rüzgar ve Güneş Enerjisi

Bu günün en karlı ve en temiz elektrik üretim yöntemleri dünya genelinde rüzgar ve güneş enerjilerinden elektrik üretme yöntemidir. Bu yöntem dünya var oldukça devam edecek sürdürülebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapılmasını sağladığı için sürdürülebilir temel elektrik üretim yöntemidir. Rüzgar enerjisinin rüzgar gülleri ile hareket enerjisine dönüştürülmesi ve hareket enerjisinin bir dinamo yardımıyla elektrik enerjisine dönüştürülmesi ile elektrik enerjisi üretimi yapılır. Bu yöntemde dikkat edilmesi gereken en temel nokta rüzgar güllerinin kurulacağı alanda 13 m/s hızla esen rüzgarın mevcut olmasıdır. Bu ölçümleri meteoroloji ülkenin her bölgesinde yapmakta ve isteyen iştirakçilere başvuruları üzerine dosya halinde bu bilgileri sunmaktadır. Bir diğer elektrik üretim yöntemi olan güneş enerjisinin elektrik enerjisine dönüştürülmesi yöntemi ise güneş panelleri aracılığı ile yapılır. Bu yöntemde güneş panelleri üzerinde bulunan silisyum güneş ışıkları ile buluştuğunda ( + ) ve ( – ) kutuplara ayrılarak elektrik enerjisini oluşturuyor. Güneş panelleri aracılığı ile elde edilen elektrik, güneş panellerine bağlanan bir güneş pili sayesinde depolanarak kullanılıyor. Her iki üretim yönteminde de 12V veya 24 V elektrik enerjisi üretimi yapılır. Elde edilen düşük voltaj bir invertör yardımıyla şehir şebekesine yükseltilerek istenilen şebekede kullanılabilir.

Rüzgar ve Güneş Enerjisi İçin İlk Yatırım Maliyetleri

Rüzgar enerjisi için ilk yatırım maliyeti rüzgar güllerinin maliyeti, elde edilen elektriğin iletileceği ve sistemin kontrol edileceği bir merkez, elektrik iletim hatları, şehir şebekesi ile bağlantı hatları ve rüzgar güllerinin sabitleneceği alanların kiralanması veya satın alınması maliyetleridir. Ayrıca elektrik üretim izni için yapılan yasal başvuru harçları da maliyet içerisinde yer alır. Günümüzde 1 MW a kadar üretim yapacaksanız öncelikle üretim kombinasyonunuzu belirlemeniz gerekiyor. Üretim kombinasyonunuz rüzgar güllerini sabitleyeceğiniz bölgenin aldığı rüzgar hızına, rüzgarlı gün sayısına, bölgenin zemin etüdüne bağlı olarak değişkenlik gösterir. Eğer bölge istenilen hızda rüzgar alıyorsa, yıl içerisindeki rüzgarlı gün sayısına bağlı olarak üretim kapasitenize göre minimum 5 adet 200 kW lık veya 10 adet 100 kW lık rüzgar türbinleri tercih edebilirsiniz. Zemin çok yumuşak ise rüzgar türbini sayısını azaltarak 5 adet 200 kW lık türbinler ile elektrik üretimi yapabilirsiniz. Bu gün 100 kW lık bir rüzgar türbini ortalama olarak 300.000 TL gibi bir rakama sahiptir. 200 kW lık bir rüzgar türbini ise 550.000 TL gibi bir maliyete sahiptir. Enerji iletim hatları, kontrol merkezi kurulumu, üretilen elektriğin gerektiğinde depolanacağı trafo merkezlerinin toplam maliyeti kapasitenize göre 300.000 TL ile 500.000 TL arasında değişecektir. Rüzgar enerjisinden elektrik enerjisi üretebilmeniz için ortalama ilk yatırım maliyetiniz 3.500.000 TL ile 4.000.000 TL arasında olacaktır. İlk yatırım maliyet ilk bakışta çok yüksek bir maliyet gibi düşünülebilir ancak devlet teşvikleri ve üretilen elektriğin satışının yapılabilmesi ile ortalama 6 yılda başa baş noktasına gelir.

Güneş enerjisi ile elektrik üretiminin ilk yatırım maliyeti içerisinde yer alan maliyet kalemi sayısı rüzgar türbinlerlerine göre çok fazladır. Güneş enerjisi için tercih edeceğiniz bölgenin gün içinde güneş alma saati ve yıl içinde güneşli gün sayısı bilinmelidir. Verimli bir elektrik enerjisi üretimi için gün içinde minimum 6 saat güneş alan ve yıl içerisinde minimum 200 gün güneşli bir iklime sahip olan bölge seçilmelidir. Bu süreler uygun olmayan bölgelerde kurulan güneş tarlalarının başa baş noktasına gelmesi için geçen süre çok daha uzun olacaktır. Güneş enerjisi ile elektrik üretimi yapabilmeniz için toplam 1000 watt verimi olan güneş panelleri tedarik etmeniz gerekecektir. Geçmişte birim fiyatları çok yüksek olan paneller günümüzde çok daha uygun fiyatlara satıldığı için ve siz toplu olarak alım yapacağınız için ortalama size 2.750.000 TL gibi bir rakama mal olacaktır. Güneş panellerinin dışında yer alan maliyet kalemleri olan invertör 1000 watt için ortalama 800.000 TL, invertör ve güneş panellerinin güneşe en verimli eğimlerde sabitleştirilmesi için gerekli kontrüksiyon malzemeleri ve uygulaması ortalama 200.000 TL güneş panelleri arasında ve trafo merkezine elektrik iletim hatlarında kullanılacak kablo maliyeti ve kablolamanın yapılması için gerekli maliyet ortalama 200.000 TL, koruma ve ekipmanlar için ortalama 50.000 TL, trafo ve trafo merkezi için ortalamam 70.000 TL, uzaktan izleme merkezi, trafo merkezi, sayaçlar, beton imalatlar, kontrol binası, yaşam alanları, elektrik panoları, sınır tel örgüleri gibi tüm ihtiyaçlar bir kalemde sayıldığında ortalama 100.000 TL gibi bir maliyet ortaya çıkar. Bütün maliyet kalemleri toplandığında 4.200.000 TL gibi bir ana maliyet ortaya çıkar. Bir güneş santralinin verimli çalışma süresi 25 yıldır. 25 yıl sonra üretim verimi düşer ve sistem çalışmaya devam eder. Bu süre içinde yıllık üretilen elektriğin fazlasını sattığınızda 150.000 watt yıllık elektrik üretimi yapabilirsiniz. Bu üretim ile de ortalama 6 -7 yıl arasında başa baş notasına gelmiş olursunuz.

Elektrik Enerjisi Satışı

2 Ekim 2013 yılında mecliste yapılan görüşmeler sonucunda kabul edilmiş olan 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 14. Maddesinde yapılan değişiklik ile lisanssız elektrik üretim yönetmeliği ile ilgili olarak 5346 sayılı yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımına ilişkin kanun kapsamında lisanssız elektrik üretim üst sınırı 1 MW a yükseltilmiştir. 1 MW tan fazla üretilen elektrik 13.1 ABD doları üzerinden sent birim fiyatlı olarak devlete veya özelleştirilmiş dağıtım şirketlerine satılabilmektedir denilmektedir. Bu madde üretim izni aldığınız rüzgar veya güneş enerjisinden 1 MW üzeri elektrik enerjisi üretimi yapıp fazlasını 13. 3 ABD doları üzerinden satabileceğiniz anlamına geliyor. Bu durum kar amaçlı bir elektrik üretim santrali kurarak belirli bir süre sonunda kar etme konumuna gelebileceğinizi gösteriyor.

Bu durumda;

Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi KWH başına 13.3 dolar,

Yerli konstrüksiyon kullanılması halinde ilaveten 0,8 dolar,

PV modüllerinin yerli olması halinde ilaveten 1,3 dolar,

PV modül hücrelerinin yerli olması halinde ilaveten 3,5 dolar,

İnvertörün yerli olması halinde 0,6 dolar olmak üzere toplam kwh başına 15,4 ABD dolara satılabilmektedir. Yasal olarak üreteceğiniz 1 MW üzeri elektriği devlet 1.54 ABD dolarına alma garantisi veriyor.

Kurulu gücü 1 MW olan güneş santralinden yıllık ortalama 500 kWh/yıl elektrik ( 1.500.000 ) elektrik üretimi yapıldığında 1 MW üzeri üretilen elektrik satıldığında yıllık geliriniz 600.000 TL olacaktır. Hesap yapıldığında başa baş noktasına gelebilmenizi için yaklaşık olarak 7 yıl kadardır.

Rüzgar enerjisi ile yıllık ortalama üretiminiz 1.450.000 kwh/yıl olur. Güneş santrali hesabı ile yapacağınız hesaptan farklı olarak burada sadece 13.3 ABD doları satış fiyatı üzerinden hesap yapmanız gereklidir. Bu şekilde hesap yaptığında 6 yıl sonunda başa baş noktasına gelebilirsiniz.

Yasal İzinlerin Alınması

Güneş enerjisi ve rüzgar enerjisini kullanarak elektrik enerjisi üretebilmek için bir çok yasal izni almış olmanız gereklidir. Kurulum yapacağınız bölgenin İl Özel İdaresinden, Tedaş Bölge Müdürlüğü ve Tedaş Genel Müdürlüğünden, Enerji Bakanlığı Doğal Kaynaklar Genel Müdürlüğünden gerekli izinlerin alışmış olması gerekir. Bu izinleri alabilmek için mutlaka bir danışman firma ile çalışmanız ve gerekli evrakların eksiksiz ve standart formlara uygun bir şekilde toplanmış olması gereklidir.

Yasal izinler ve onaylar sürecinde yapmanız gerekenler;

  • 1 ) Sistemin şehir şebekesine bağlanacağı bağlantı noktasının uygunluğunun onayının alınması,
  • 2 ) Sistem kapasitenin santral kurulacak bölgeye uygun olup olmadığının kontrol edilmesi ve onaylattırılması,
  • 3 ) Bağlantı noktasının uygunluğu için görüş istenilmesi ve uygun görülmemesi halinde bağlantı noktası görüşü istenilmesi,
  • 4 ) Bağlantı görüşü istemek için Enerji Bakanlığı banka hesabına ilgili harç miktarı olan 2500 TL nin yatırılması,
  • 5 ) Üretim tesisinin kurulacağı alana ait sahipliği gösteren tapu belgesi veya 20 yıllığına kiralandığını gösteren kira kontratının yapılarak sunulması,
  • 6 ) Üretim santralinin kurulacağı alana ait zemin etüt raporunun hazırlanması, plan ve krokilerin çizilerek ilgili belediyece onaylatılması, vaziyet planının hazırlatılarak Enerji Bakanlığı başvuru dosyasına eklenmesi,
  • 7 ) Üretim yapılacak alana ait resmi ve özel kurumlarca hazırlanmış olan ÇED raporunun hazırlattırılması ve başvuru dosyasına eklenmesi,
  • 8 ) Elektrik santraline ait abonelik dosyası, santral içinde yer alan türbinlerin veya güneş panellerine ait tek hat şemasını çizdirilerek başvuru dosyasına konulması,
  • 9 ) Elektrik üretim tesisinin kurulacağı alana ait GES Uygunluk belgesi, Konstrüksiyon Onay belgelerinin ilgili idarece alınarak başvuru dosyasına eklenmesi,
  • 10 )Güneş enerji santraline ait elektrik ve statik projelerin hazırlanması, Hazırlanan projelerin Tedaş Genel Müdürlüğüne sunulması sonucunda onayın alınması, alınan uygunluk ve onay belgelerinin başvuru dosyasına eklenmesi,
  • 11 ) Danışmanlık hizmeti aldığınız firmaca hazırlanacak kredilendirilmeye uygunluk belgesi, hazırlanmış olan fizibilite raporları, maliyet hesapları, enerji üretim hesapları, projenin ekonomik olarak verimliliği, sürdürülebilirliği, risk analizleri, başa – baş noktasına ulaşma süreleri, kredi ödeme risk analizi, maliyet kalemlerinin hesap raporları, yüksek maliyet kalemleri ile ilgili ü farklı ülke tedrikçisinden alınan hesap raporları gibi ihtiyaç duyulacak tüm dosyaların hazırlanması,
  • 12 ) Hazırlanan tüm başvuru ve onay belgelerinin fizibilite doyası ile birlikte başvuru formu ekinde Enerji Bakanlığı’na başvuru yapılarak değerlendirme sürecinde ilgili danışman firma ile birlikte belirlenen günde gidilerek projenin anlatılması ve ülke ekonomisine vereceği katma değerin anlatılması, yaratılacak istihdam ile bölgenin kalkınmasına sunacağı katkının sunulması, gereklidir.

Tüm bu aşamaları sırası ile takip ettiğinizde ve ülke ekonomisine olan katkınızı, bölge kalkınmasına yapacağınız katkıyı somut veriler ile desteklediğinizde elektrik üretim santraliniz için onay alabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla