Ödünç Verilebilir Fonlar Teorisi

İsveçli iktisatçı K. Wicksel ve İngiliz iktisatçı D.H.Robert. tarafından geliştirilen bu teoriye göre faiz oranının belirlenmesinin kriteri, ödünç verilebilir fonların arz ve talebine bağlıdır.

Klasik iktisatçılar ekonominin reel kısmıyla ilgilenmişler ve paranın yansızlığını savunarak parasal unsurların reel ekonomiye etki edemeyeceğini vurgulamışlardır. Neo-Klasik iktisatçılar ise ekonomide reel unsurlar yanında parasal unsurları da eklemiştir. Klasik iktisatçılar faizi, reel şekilde açıklamalarına ve paranın hiçbir rolü olmadığını kabul etmelerine karşılık, Neo- Klasik iktisatçılar faizi, ödünç verilebilen fonların arz talep dengesi ile açıklamaya çalışmışlardır. Neo-Klasik iktisatçılar, faizin ödünç verilebilen fonların arzı ve talebi yoluyla belirlenen bir fiyat olduğunu kabul ederler. 

Ödünç verilebilir fonlar teorisini savunanlar, para arzının da faiz oranına karşı hassas olduğunu ileri sürerek, denge faiz oranının, haklar ve faiz taşıyan tahviller için talep ve arzı eşitleyen faiz oranı olduğunu belirtmişlerdir. Faiz oranı, ödünç verilebilen fonların arzı talep dengesinin eşitlendiği seviyede dengeye gelmektedir

Ödünç Verilebilir Fonlar

 Neo-Klasik iktisatçılar, ödünç verilebilen fonlar deyimini kullanarak tahvil piyasasında faiz oranlarının analizini yapmaktadır. Ödünç verilebilen fonlar anlayışında; banka mevduatları ve diğer kaynakların yerine tahvil talebi, ödünç verilebilir fonların arzı ve tahvil arzı, banka kredileri ve diğer borçlanma araçları yerine de ödünç verilebilen fonlar talebi kullanılmaktadır. 

Bu teoriye göre fon arzını belirleyen faktörler; cari dönem tasarrufları, bir önceki dönemde kullanılmayan tasarruflar, firmaların amortisman için ayırdıkları likiditeler ve bankaların oluşturduğu satın alma gücüdür. Ödünç verilebilir fonlar talebini belirleyen faktörler olarak ise tüketim kredisi temin etmek, eskimiş sabit tesisleri yenileme isteği, yeni tesisler kurmak ve likidite tercihi ile elde para tutmak sayılmaktadır.

Ödünç verilebilen fonların arz ve talebi ile faiz oranlarının belirlenmesi bir arz talep analizi uygulamasıdır. Rekabetçi bir piyasadan farkı yoktur. Faiz oranı ödünç verilebilen fonlar arz ve talep edenlerin istekliliğine bağlıdır. Ödünç verilebilir fonlar teorisinde fon arzı eğrisinin pozitif, fon talep eğrisinin ise negatif eğimli olması, standart arz talep eğrilerine uygundur. Faiz oranı yükselediğinde fon arzı artacağı için fon arz eğrisi pozitif, fon talebi azalacağı için de fon talep eğrisinin eğimi negatiftir

Bu teoriye göre parasal oranlı ve doğal oranlı olmak üzere iki tür faiz oranı vardır. Bunların eşit olduğu durumda ise  fiyatlar değişmez.

  • Doğal faiz oranının parasal faiz oranından büyük olması durumunda enflasyon süreci başlar. Yatırımlar artar. Kar artar
  • Doğal faiz oranın piyasa faiz oranından küçük olması durumunda ise enflasyon düşer. Yatırımlar azalır.

Ödünç Verilebilir Fonlar Talebine Etki Eden Faktörler

– Tüketim kredisi sağlamak,
– Eskimiş sabit tesisleri yenilemek,
– Yeni tesisler kurmak,
– Likidite tercihinin etkisi ile elde hazır para tutmak. Ödünç verilebilir fonlar arzı ise şu kaynaklardan beslenmektedir:
– Gelirlerden yapılan tasarruflar,
– Daha önce tasarruf edilmiş, fakat işletilmeden tutular. para gömüleme.
– Firmaların amortisman için ayırdıkları paralar,
– Emisyon kurumunun ve bankaların yarattıkları satın alma gücü. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla